Sau khi vượt cạn, cơ thể người phụ nữ trải qua những biến đổi sâu sắc và cần thời gian dài để phục hồi. Bên cạnh chế độ ăn uống, việc đi đứng, nằm ngồi cũng được các mẹ bỉm đặc biệt quan tâm. Một trong những câu hỏi mà BestAZ nhận được nhiều nhất chính là: Sản phụ có cần kiêng ngồi xổm không? Việc duy trì tư thế này có thực sự gây ra những biến chứng về sau như lời đồn? Hãy cùng phân tích chi tiết dưới góc độ y khoa để có cái nhìn đúng đắn nhất.

1. Tại sao sản phụ nên tuyệt đối tránh ngồi xổm sau khi sinh?

Theo các chuyên gia sản khoa, việc kiêng ngồi xổm là hoàn toàn có cơ sở khoa học và cực kỳ quan trọng đối với phụ nữ sau sinh, dù là sinh thường hay sinh mổ. Nguyên nhân đầu tiên liên quan đến hệ thống cơ và dây chằng vùng chậu. Trong suốt 9 tháng thai kỳ, vùng chậu phải chịu áp lực cực lớn từ sức nặng của thai nhi, khiến các cơ và dây chằng bị giãn ra hết mức. Sau khi sinh, các cơ này chưa thể co lại ngay lập tức mà vẫn còn rất lỏng lẻo. Tư thế ngồi xổm sẽ tạo ra một áp lực nội ổ bụng đột ngột và mạnh mẽ, đẩy các cơ quan trong vùng chậu (đặc biệt là tử cung) xuống phía dưới, làm tăng nguy cơ sa tử cung nghiêm trọng.

Đối với các mẹ sinh thường, vết rạch tầng sinh môn là "điểm yếu" cần được bảo vệ. Ngồi xổm khiến phần da thịt ở khu vực này bị kéo căng tối đa, dễ dẫn đến tình trạng bục chỉ, rách vết khâu, gây đau đớn và nhiễm trùng. Ngay cả với các mẹ sinh mổ, dù vết thương nằm ở bụng nhưng tư thế ngồi xổm vẫn gây áp lực lên cơ bụng và vết mổ bên trong, làm chậm quá trình liền sẹo và có thể gây đau nhức kéo dài. Ngoài ra, sau sinh, hệ thống xương khớp của mẹ vẫn còn yếu do tác động của hormone Relaxin (làm giãn khớp). Ngồi xổm gây áp lực nặng nề lên khớp gối và cột sống, dễ dẫn đến tình trạng đau lưng, mỏi gối kinh niên khi bước vào độ tuổi trung niên.

2. Những nguy cơ tiềm ẩn từ việc ngồi xổm sai cách đối với mẹ bỉm

Nếu không tuân thủ việc kiêng cữ tư thế ngồi xổm, mẹ bỉm sữa có thể đối mặt với nhiều hệ lụy sức khỏe lâu dài. Nguy hiểm nhất chính là tình trạng sa sinh dục (sa tử cung). Khi tử cung bị đẩy xuống thấp vào trong âm đạo hoặc lộ hẳn ra ngoài, mẹ sẽ gặp khó khăn trong sinh hoạt, đau khi quan hệ và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản lần sau. Việc điều trị sa tử cung thường rất phức tạp và đôi khi cần phải can thiệp phẫu thuật. Đây không phải là một lời hù dọa mà là thực tế đã có rất nhiều sản phụ gặp phải do thói quen làm việc nhà, giặt giũ bằng tay trong tư thế ngồi xổm quá sớm sau sinh.

Bên cạnh đó, ngồi xổm còn làm cản trở quá trình lưu thông máu ở chi dưới. Sau sinh, lưu thông máu của phụ nữ thường kém hơn bình thường, việc ép chặt các mạch máu ở vùng khoeo chân khi ngồi xổm dễ gây ra tình trạng tê bì chân tay, thậm chí là hình thành các cục máu đông (huyết khối tĩnh mạch) cực kỳ nguy hiểm. Hơn nữa, tư thế này cũng ảnh hưởng đến sự co hồi tử cung và quá trình đẩy sản dịch ra ngoài. Áp lực không tự nhiên lên vùng bụng dưới có thể khiến sản dịch bị bế tắc, gây viêm nhiễm bên trong tử cung. Vì vậy, thay vì ngồi xổm, các mẹ nên ưu tiên ngồi trên ghế có điểm tựa hoặc nằm nghỉ ngơi để các cơ quan nội tạng có thời gian trở về vị trí ban đầu một cách tự nhiên.

3. Tư thế sinh hoạt đúng chuẩn giúp mẹ phục hồi nhanh chóng

Để bảo vệ sức khỏe sau sinh, thay vì ngồi xổm, sản phụ cần rèn luyện cho mình những thói quen sinh hoạt khoa học. Khi cần lấy đồ vật ở dưới thấp, thay vì cúi gập người hoặc ngồi xuống đột ngột, mẹ nên nhờ người thân giúp đỡ hoặc từ từ hạ đầu gối xuống trong tư thế quỳ một chân (nếu đã phục hồi tốt) nhưng vẫn giữ thẳng lưng. Tốt nhất, hãy sắp xếp các vật dụng cần thiết cho mẹ và bé ở tầm với từ ngang hông trở lên để hạn chế tối đa việc phải cúi xuống. Khi ngồi cho con bú, mẹ nên chọn ghế có lưng tựa vững chãi, kê thêm gối ở sau lưng và dưới đùi để cơ thể được thả lỏng hoàn toàn, tránh gây áp lực lên vùng đáy chậu.

Thời gian kiêng ngồi xổm lý tưởng nhất là trong khoảng ít nhất 1 đến 3 tháng đầu sau sinh. Đây là quãng thời gian "vàng" để các tổ chức mô, cơ và dây chằng hồi phục lại độ đàn hồi. Bên cạnh việc chú ý tư thế, mẹ bỉm cũng nên thực hiện các bài tập Kegel nhẹ nhàng theo chỉ dẫn của bác sĩ. Bài tập này giúp tăng cường sức mạnh cho nhóm cơ sàn chậu, hỗ trợ các cơ quan nội tạng nằm đúng vị trí và ngăn ngừa chứng tiểu són – một tình trạng phổ biến khác sau sinh. Việc kết hợp giữa kiêng cữ đúng cách và tập luyện khoa học sẽ giúp mẹ sớm lấy lại vóc dáng và sức khỏe, tự tin tận hưởng hành trình làm mẹ hạnh phúc. BestAZ luôn đồng hành cùng bạn với những kiến thức chăm sóc sức khỏe chuẩn xác nhất.